Anasayfa / Sanat / Edebiyat / ‘Bülbülü Öldürmek’ Romanına Dair

‘Bülbülü Öldürmek’ Romanına Dair

19 Şubat 20016 yılında aramızdan ayrılan Harper Lee edebiyat dünyasında büyük bir boşluk bırakmıştır. Zira henüz on yaşındayken tanık olduğu bir olayı yazdığı ilk romanıyla Pulitzer Ödülü’nü kazanacak kadar önemli bir yazardı.

Harper Lee, yaşadığı kasabada tanık olduğu ve hayatında büyük bir iz bırakan önemli bir davayı ‘Bülbülü Öldürmek’ romanında kaleme almış ve bu eser 1960 yılında yayımlanmıştır. Kitap, yayımlandığında o kadar ses getirmiştir ki bir yıl sonra Pulitzer Ödülü ile taçlandırılmıştır. Toplumsal bir olaya değinen kitap, 1962 yılında sinemaya uyarlanmış, böylece hem edebiyat hem de sinema dünyasının unutulmazları arasına adını yazdırmıştır.

bulbulu-oldurmek-1

Yazar, bu romandan sonra birkaç yazı dışında hiçbir şey kaleme alıp yayımlamamış, bu durum da birçok tartışmayı beraberinde getirmiştir. Birçok kişi ‘Bülbülü Öldürmek’ romanı yazan kişinin Harper Lee’nin de yakın arkadaşı olan Truman Capote olduğunu iddia etmiştir. Ancak yazar bu durumla ilgili herhangi bir açıklamada bulunmamış, kendini savunmamış ya da aksini ispat etmek için uğraşmamıştır. Yıllar sonra ‘Bülbülü Öldürmek’ romanının devamı olarak yorumlanan ‘Tespih Ağacının Gölgesinde’ romanını yayımlamıştır.

tespih-agacinin-golgesinde-harper-lee

Aslında Harper Lee, ‘Tespih Ağacının Gölgesinde’ romanını, ‘Bülbülü Öldürmek’ romanından daha önce yazmıştır. Ancak editörü, yazardan bu olayları bir çocuğun gözünden anlatmasını istemesi üzerine ‘Bülbülü Öldürmek’ başyapıtı ortaya çıkmıştır.

Kitabın ana karakteri Scout’tur. Aslında Scout, Harper Lee’nin kendisidir. Scout’un dışında ağabeyi Jem ve arkadaşı Dill eserde önem kazanmaktadır. Scout’un yakın arkadaşı olarak anlatılan Dill de gerçek yaşamdan da çok yakın arkadaşı olan Truman Capote’dir. Eserdeki bu nokta da iddiaları ortaya çıkaran unsurdur. Yıllar önce Harper Lee’nin tanık olduğu bu olayların bir başka tanığı da Truman Capote’dir. Rüştünü ispatlamış, sürekli eser üreten Truman Capote’ye karşın eser üretmeyen ama ilk eseriyle Pulitzer Ödülü alan Harper Lee daima ilgi odağı olmuştur.

truman-capote-harper-lee

Eser, 1930’lu yıllarda ırkçılığa karşı mücadele veren hukukçu Atticus’un (Scout ve Jem’in babası) bir topluma karşı çıkmasıyla gönüllerde taht kurmuştur. Yazar, bu kitapta hukukun üstünlüğünü savunmuştur. ‘Hukukun herkes için olması gerektiği’ fikri eserin çıkış noktasıdır.

Hukuku bir yaşama biçimine dönüştüren Atticus, beyaz bir kadına tecavüzle suçlanan bir zencinin savunmasını üstlenmiştir. Ancak kasabanın tamamı bu zencinin ölümünü istemektedir. Zira söz edilen tarihlerde zencinin hakları söz konusu bile değildir.

Scout, babasının topluma rağmen böyle bir karar almasını ilk başta sorgulamıştır. Babasının cevabı insanlık dersi niteliğindedir: ‘Ama bu davayı almasaydım çocuklarımın yüzüne bakabilir miydim sanıyorsun? Tek umudum, tek duam Jem’le Scout’un öfkeye kapılmadan bunu atlatması, en önemlisi de bunu Maycombluların alışagelmiş hastalığına kapılmadan yapmaları. Bir siyahiyle ilgili bir şey olduğunda aklı başında insanların neden akıllarını kaçırdıklarını anladığımı söylesem yalan olur. Umarım Jem ile Scout bir cevap aradıklarında kasabada konuşulanları dinlemek yerine bana gelirler.’

‘Bülbülü Öldürmek’ romanı; aslında masumiyetin, vicdanın, ahlakın, eşitliğin ve adaletin savunucusudur.

bulbulu-oldurmek-harper-lee

Kitap, iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Scout ve Jem’in, Dill ile tanışmaları, onunla geçirdikleri yaz tatili ve sonrasında açılan okul sürecini ele almaktadır.

İkinci bölüm ise Scout’un gözünden haksız yere suçlanan bir zenciyi savunan babası Atticus’un kendisiyle, çocuklarıyla, toplumla yaşadığı mücadeleyi ve bu mücadelenin Scout ve Jem’e yansıması süreci üzerinde durmaktadır.

Scout ve Dill, bu davayı merakla izlemektedir. Hatta bir seferinde mahkeme salonuna girmeyi başarmışlar ancak mahkemedeki tavırlar onları –özellikle Dill’i- çok etkilemiştir. Bu nedenle mahkeme salonunu terk etmişlerdir. Bu olaylara tanık olamayıp salonu terk etmeleri ‘çocuk masumiyeti’ni temsil ettiği gibi herkesin koruması gerektiği insani değerlere de gönderme yapmaktadır.

Eserde yer alan roman karakterlerin Ray Raymond çocukların bu çirkin tavırlara tahammül edemeyerek salonu terk etmelerini çok güzel yorumlamıştır: ‘Çünkü sizler çocuksunuz, anlayabilirsiniz. Olup bitenlere şu oğlanın henüz aklı ermiyor, biraz daha büyüsün midesi de bulanmaz, ağlamaz da. Belki de her şeyi doğru bulmasa bile ağlamaz. Bazı insanların hayatlarını, bazı insanların hiç düşünmeden cehenneme çevirmesine ağlamazsın.’

Peki esere neden ‘Bülbülü Öldürmek’ ismi verilmiştir? Bu durum eserden bir cümleyle açıklanabilir: ‘İstediğin kadar kuş avlayabilirsin ama sakın bülbüle dokunma. Zararsız olanları öldürmenin günah olduğunu aklından çıkarma.’

Bülbül, masum olan ama sırf zenci olduğu için öldürülmek istenen bir zencinin simgesidir. Nitekim Scout’un babası insanların bu ırkçı tavırlarını çok önemli tespitlerle ortaya koymuştur: ‘Bazı zenciler yalan söyler, bazı zenciler ahlaksızdır, kadınlarımızın çevresindeki bazı erkeklere güvenmememiz gerekir-ister siyah olsun ister beyaz- Ama bu her türlü insan soyu için geçerlidir, belli bir insan soyu için değil. Bu mahkeme salonunda hiç yalan söylememiş, ahlaksızca bir şey yapmamış kimse yoktur, bir kadına hiç arzuyla bakmamış tek bir erkek yoktur.’

Eser, ırkçılığı bırakıp insanlar arasında empati kurulmanın önemini vurgulamaktadır. Eserde geçen ‘Kendinizi bir adamın yerinde olmanın nasıl bir şey olacağını anlamaya çalışmadıkça o adamı gerçekten tanıyamazsınız.’ cümleleri eserin ana fikri ortaya koymaya yöneliktir.

Harper Lee, ırkçılığa karşı çıkan bu eserle bize önemli bir insanlık dramını sunmuştur. İnsana ‘insan’ gibi bakmamızı önemsemiş, kitaptaki ifadesiyle ‘Sıfatları kaldırırsan geriye gerçekler kalır.’ gerçeğini bize sunmuştur.

Cinsiyetin, ırkın farklılıklarını önemsemeyip daima gerçeklerin peşinde olmamızı öğütleyen Harper Lee’nin anısına saygılarımızla…

Hakkında istanbul1881

istanbul1881
İstanbul. Tek renkle ifade edilemeyecek kadar zengin, tek kokuyla anlatılmayacak kadar çekici ve asla kaybedilemeyecek kadar değerli... İstanbul 1881, İstanbul’un büyüleyici renkleri ve baş döndüren kokularını saygı duyduğumuz ve kaybetmek istemediğimiz tarihi değerlerle harmanlayarak yaratıldı. Ayrıntılı bilgi için tıklayın.

Lütfen kontrol edin

Ortamı Mis Gibi Kokokutan Dekoratif Mumlar

Hem dekoratif, hem mis kokulu: İşte Kokulu Mumlar Dekorasyonun önemli öğelerinden kokulu mumları sizler için …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.