Anasayfa / Genel / Nuri Bilge Ceylan

Nuri Bilge Ceylan

‘Kontrol delisiyim galiba. Elim mahkum çünkü yönetmen, sette filmi baştan sona anlayan ve bilen tek kişidir.’

Fotoğrafçılıkla sanat yaşamına başlamıştır Nuri Bilge Ceylan. Çünkü meslek yaşamına başladığı yıllarda Türkiye’de sinema sektörünün birkaç kişinin tekelinde olması ve maliyeti düşürebilecek dijital donanımlar olmaması nedeniyle seçmiştir bu yolu.

Fotoğraf çekmeye küçük yaşlarda başlamıştır. Bir tanıdığının ‘fotoğrafçılık ve karanlık oda teknikleriyle’ ilgili hediye ettiği kitap, onun ruhundaki ‘sanatçıyı’ ortaya çıkarmıştır.
‘Sanattan çok, oyun gibi gelmişti bana. Çektiklerimi evin banyosunda basmaya başladım. Kırmızı ışıkta fotoğrafların belirmesi sihirli bir şeydi adeta.’ cümleleriyle meslek yaşamının ilk adımlarını anlatmıştır.
Askerlikten dönünce eğitim için İngiltere’ye gitme kararı almıştır. Ancak maddi yetersizlik İngiltere’de bir eğitim almasını engellese de sayısız film izlemesine olanak sağlamıştır. Okula gitmek yerine King’s Cross’taki Scala Sineması ve South Bank’teki NFT’de bir sürü film izlemiştir.

nuri-bilge-ceylan-1

İzlediği bu filmlerle bir anlamda “alaylı” olarak eğitimini tamamlamıştır. O günlerini: “Scala tek bilete günde iki üç film gösterirdi, neredeyse her gün gidip seyrederdim hepsini. En iyi eğitim o filmleri izlemekti benim için. İşin teknik kısmını bir nebze olsun anlayabiliyorsan, ki ben anlıyordum, film izleyip ne tür lens kullandıklarını, kameranın konumunu, her bir sahnede ne yaptıklarını kestirebilirsin.” cümleleriyle ortaya koymuştur.

Nuri Bilge Ceylan, yirmili yaşlarının sonuna doğru Türkiye’ye döndüğünde bir sinema okuluna yazılmıştır fakat bu okulda aldığı eğitim onu tatmin etmemiş, iki yıl sonra okulu bırakmıştır. Ne de olsa o alaylı olarak eğitimini İngiltere’de çoktan tamamlamıştır.

nuri-bilge-ceylan-2

Okulunu bırakma nedenini ise çok net bir şekilde ortaya koymuştur: “Yönetmenin yaptıkları bana göre daha gizemliydi çünkü kamera arkasında tam olarak neler döndüğünü bilmiyordum ve daha önce hiçbir film setinde bulunmamıştım. Türkiye’ye döndüğümde bir sinema okuluna yazıldım fakat bunun çok da gerekli olmadığını hissedince iki yıl sonra okulu bıraktım. Çünkü daha ortada kamera bile yoktu, uygulamaya geçemiyorduk. Sinema anlayışım ve zevkim genel olarak hocalardan ve diğer öğrencilerden çok farklıydı.”

Böylece eğitim kısmını noktalamıştır Nuri Bilge Ceylan. Sadece bir film ekibinin içinde yer almak isteğiyle hareket etmiştir. Bu istekle arayış içindeyken bir arkadaşının kısa film projesinde oyuncu olarak yer almıştır. Oyunculuğu için herhangi bir ücret talep etmemiş ancak post-prodüksiyon aşamasında yer alarak sinemaya dair birçok şeyi öğrenme şansı elde etmiştir.

Bir süre sonra arkadaşından kısa filmde kullandığı Arriflex 2B marka kamerayı üç bin dolar karşılığında satın almıştır. Ancak kamera oldukça eskidir ve ses kayıt özelliği bulunmamaktadır. Buna rağmen kısa sürede ilk kısa filmini çekmeye başlamıştır. Bu anlamda fotoğrafçılıkla küçük yaşlarda elde etmeye başladığı tecrübelerini, gözlemlerini bu kısa filme de aktarmıştır. Tıpkı fotoğrafçılıktaki gibi tarlada çalışan insanları, tarlanın etrafındaki hayvanları kameraya alarak filmini oluşturmuştur. Ancak filmini 35 mm ile çekmeye başladığı için çekim pahalıya mal olmuştur. Nuri Bilge Ceylan’ın derdine bir arkadaşı ilkel yollarla çareler üretmiş ve böylece filmini Cannes’a göndermiştir.

1997 yılında aynı yöntemle ilk uzun metrajlı filmi “Kasaba” yı çekmiştir. “Tek asistanım bir odaklayıcı, oyuncular da ailem ve arkadaşlarımdı. Çoğu sinemacının sahip olmadığı bir şeye sahiptim: Zamanım vardı. En az bir yılımı verdim bu filme. Boş olduğum her fırsatta çocukluğumun geçtiği kasabaya gidip çekim yaptım.” cümleleriyle “Kasaba” filminin oluşum sürecini anlatmıştır.

nuri-bilge-ceylan-kasaba

Bir yandan geçimini sağlamak için de seramik kataloglarında fotoğraf çekmiştir. “Uzak” filminde de hayatının bu detayını kullanmıştır. Bu durumu çok net bir şekilde “Yani her şey çok fazla insana ihtiyaç duymadan sinema yapabileceğimi düşünmemle başladı.” cümleleriyle ortaya koyar.
‘Kasaba’ filmini çekerken amatör oyuncuların senaryoda yazdığı kelimelerden daha zengin kelimeler kullandığını fark ederek senaryolarına kutsal kitap gibi davranmaktan vazgeçmiştir. Aksine elindeki teknolojik donanımın ses kaydı yapmamasından rahatsız olmuş, bu zengin insanların gerçek seslerini kullanmaya karar vermiştir. Nuri Bilge Ceylan amatör oyuncuların durup dururken orijinal bir şey söylemelerinden o kadar etkilenmiştir ki film boyunca defalarca senaryoda değişikliğe gitmiştir.
Teknik donanımını ikinci filmi Mayıs Sıkıntısında değiştirmiştir. Ses ve görüntü senkronizasyonu yapan bir başka kamera satın almıştır. Nuri Bilge Ceylan, bu filmi kendi evinde çekmiştir hatta filmin çekimleri başlamadan önce her açıdan evin fotoğraflarını çekmiş ve bir mizansen yaratmak için bu fotoğrafları kullanmıştır. Bu filme her anlamda güvenmektedir. Çünkü aynı isimlerle çalıştığı için oyuncuların neler ortaya koyabileceğinin güveniyle hareket etmiştir.

nuri-bilge-ceylan-mayis-sikintisi

Her filminde yaşadığı gibi doğa ona bu filminde de mucizeler sunmuştur. Tesadüfen kar yağmaya başladığı için senaryoya karı da dahil etmiştir. Bu filmini “teknik olarak” en kolay filmi olarak yorumlamıştır.
“İklimler” filminde değişikliğe giderek oyuncu kadrosuna da dahil olmuştur. Bu nedenle film ekibini genişletmek zorunda kalmıştır. Aynı zamanda ilk defa dijital kamera kullanılmıştır. Ancak bu dijital kamerayı kullanmayı bilmediği için kamerayı kiraladığı şirketten bir kameraman istemiştir. Şirketin yönlendirdiği kameraman Gökhan Tiryaki’dir ve böylece uzun yıllara dayanan iş arkadaşlıkları başlamıştır.
‘İklimler’ filminde Nuri Bilge Ceylan’ın çok fazla rolünün olması Gökhan Tiryaki’nin önemini artırmıştır. Çünkü ‘İklimler’ filmini Türkiye’nin dört bir yanını gezerek ve o yerlerde sahneler çekerek tamamlamıştır. Bu film sayesinde birçok şehirde birçok sahneyi çekip birleştirmişlerdir. Sinemanın büyüsünü bize başarıyla sunmuşlardır. Bu filmden sonra Gökhan Tiryaki ve Nuri Bilge Ceylan başarılı birçok filme imza atmıştır. Çünkü Nuri Bilge Ceylan’ın dilini, sinema algısını çözmüştür Gökhan Tiryaki.
Nuri Bilge Ceylan, filmleriyle aslında bize çok az bütçeyle görsel güzelliklerin sunulabileceğini kanıtlamıştır. Adeta ‘kendi işini kendin yap’ mantığıyla hareket etmiş, yakın çevresinden oyuncularla çok başarılı filmlere imza atmıştır, üstelik birçok filmi de ödülle taçlandırılmıştır.

nuri-bilge-ceylan-iklimler

Köy ve şehir yaşamının anlatıcısı olmuştur Nuri Bilge Ceylan. Ama her seferinde daha farklı, daha çarpıcı tekniklerle.

‘Uzak’ filmi ile Cannes Film Festivali’nde ‘başyapıt’ olarak nitelendirilmiş ve ‘Jüri Büyük Ödülü’nü kazanmıştır. Hatta iki başrol oyuncusu da ‘En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’nü paylaşmıştır.

nuri-bilge-ceylan-uzak

‘İklimler’ filmiyle de Cannes Film Festivali’ne aday gösterilmiş ve FIPRESCI Ödülü ile onurlandırılmıştır.

‘Üç Maymun’ filmi ile de Cannes Film Festivali’nde ‘En İyi Yönetmen Ödülü’nü kazanmıştır.

nuri-bilge-ceylan-uc-maymun

Bir başka filmi ‘Bir Zamanlar Anadolu’da’ filmi de Cannes Film Festivali’nde Jüri Büyük Ödülü’ne layık görülmüştür.

nuri-bilge-ceylan-bir-zamanlar-anadoluda

Son filmi ‘Kış Uykusu’ ile de Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye Ödülü’nü kazanmıştır.

nuri-bilge-ceylan-kis-uykusu

Nuri Bilge Ceylan ruhunun izlerini takip etmiş ve adını en iyi yönetmenler listesinin üst kısımlarına altın harflerle yazdırmayı başarmıştır.

Kaynakça: Wikipedia
Sinema Sanatı, Yönetmenlik

Hakkında istanbul1881

istanbul1881
İstanbul. Tek renkle ifade edilemeyecek kadar zengin, tek kokuyla anlatılmayacak kadar çekici ve asla kaybedilemeyecek kadar değerli... İstanbul 1881, İstanbul’un büyüleyici renkleri ve baş döndüren kokularını saygı duyduğumuz ve kaybetmek istemediğimiz tarihi değerlerle harmanlayarak yaratıldı. Ayrıntılı bilgi için tıklayın.

Lütfen kontrol edin

Zeynep Gümrük Doğadan Denemeler Sergisi Çanakkale’de Açıldı!

Zeynep Gümrük Sergisi Çanakkale’de! 55. Troia Festivali kapsamında açılan Zeynep Gümrük Çanakkale Belediye Başkanı Ülgür …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.